DE BROEKSTRAAT IN LEIJENBROEK / SITTARD

 

Leijenbroek was ooit een van de buitendorpen die bij Sittard hoorden.
Net als Overhoven en Ophoven was ook Leijenbroek gelegen
in de nabijheid van de Geleenbeek.
Het is niet precies bekend hoe oud het dorp is.

In 1249 schonk Walram van Montyoie, heer van Sittard, de broeklanden,
gelegen tussen Munstergeleen en Sittard, aan de burgers van zijn stad.
Rond 1360 wordt Leijenbroek voor het eerst in oude geschriften genoemd en de eerst
bekende inwoner van Leijenbroek is Thijs de smid van Leydenbroich.

De belangrijkste straat was de Broekstraat.
Via de Oude Heerlenerweg en de Broekstraat bereikte men Ophoven en de stad.

Pas met de komst van de tram in 1920 werd de Heerlenerweg aangelegd en vanaf die
tijd had de Broekstraat geen belangrijke functie meer in het doorgaand verkeer.

Wanneer je in de winter over de Middenweg fietst (omdat bomen en struiken
dan geen bladeren dragen) ziet men hoe uniek de ligging van Leijenbroek is.
Daar waar vroegere buitendorpen opgeslokt zijn door de steeds dichterbijkomende stad,
ligt Leijenbroek en in het bijzonder de Broekstraat nog steeds omgeven door
weilanden en boomgaarden die zich uitstrekken tot aan de Geleenbeek.

De Broekstraat loopt van zuid/oost naar noord/west en is ongeveer 250 meter lang.
De straat begint boven bij de Leeuwerik en eindigt 250 meter verder
(ongeveer 8 meter lager) bij het huidige stadspark.

De Broekstraat werd door de gemeente aangewezen als beschermd dorpsgezicht
en dat dankt de straat aan haar unieke ligging.
De bebouwing bestaat uit een aaneengesloten rij van boerderijen.
Bijzonder zijn de grote inrijpoorten aan de straatzijde waarvan er nog een tiental over zijn.

De bewoners waren voornamelijk actief in de landbouw maar er woonden ook wel
ambachtslui zoals een smid en een timmerman.
Hun landerijen lagen in de richting van de Kollenberg en op de Kollenberg.
Daar waar nu het stadspark ligt lagen vroeger de baenje (beemden) en
deze gebieden waren te drassig voor de landbouw.

Er zijn nog maar weinig boeren overgebleven en de meeste boerderijen hebben
hun agrarische functie  jaren geleden reeds verloren.
Dat is ook de reden waarom er in het verleden nog al eens wat vertimmerd is
aan de gebouwen in de Broekstraat, maar gelukkig is het karakter
van de straat daardoor niet veranderd.

Bij een enkele boerderij bevindt zich nog een oude oven (bakkes)
die zich vanwege het brandgevaar op enige afstand van het woonhuis bevond
en waar in vroegere tijden brood en vlaai werd gebakken.

 

Halverwege de Broekstraat stond vroeger een waterpomp.
Hier haalden de buurtbewoners hun drinkwater.
 
Deze waterpomp stond in de zomer wel eens droog.

 

 

De bewoners van de Broekstraat waren dan
aangewezen op het St Jansputje (waterput) beneden
aan de Vijverweg bij het huidige stadspark.

 

De pomp in de Broekstraat is op initiatief van de
buurtbewoners weer teruggeplaatst.
(geen drinkwater meer).

 

Dankzij de bescherming die deze unieke straat heeft gekregen,
blijft zo een stuk van de geschiedenis van Leijenbroek behouden.

bron: Koen Leinders