Schweibergse behälter ©
 
(het particuliere waterleidingnetwerk van Schweiberg)

 

In het dal van De Ubden, onder aan de steilrand, ontspringt de Nutbron en vormt hier kleine waterstroompjes.
Het water stroomt er permanent en heeft steeds een constante lage temperatuur.
Tot het einde van de 19e eeuw haalden de bewoners van de buurtschappen Schweiberg en Broeke,
met op de schouders een haam met twee emmers, het drinkwater bij de 50 meter lager in het dal gelegen Nutbron.

Het een dagelijkse zware klus:
de berg af naar de waterbron en daarna met twee volle emmers water de berg weer op.

Enkele inwoners van Schweiberg besloten aan het eind van de 19e eeuw een eigen waterleidingnet aan te leggen.
Bij de Nutbron werd in een betonnen pomphuisje een waterram geplaatst.
(een waterram is een pomp die waterkracht gebruikt om water naar grotere hoogtes te pompen)
De waterram ("Belier Hydraulique Bollée") diende om het bronwater in dit lager en afgelegen bronnengebied
via een ca 500 meter ondergrondse waterleiding van de Nutbron naar Schweiberg op te pompen.

Er werden twee waterleidingen aangelegd:
- een leiding ging richting A gen Ling, nabij het huidige pand Schweibergerweg 33

 

 

- de andere leiding werd aangelegd tot tegenover het huidige pand Schweibergerweg 64.
Op beide locaties werd tevens een deels bovengrondse zogenaamde behälter
(waterreservoir) gebouwd met een inhoud van ca 16000 liter.

 

 

In de behälter werd het opgepompte bronwater opgeslagen.
Op deze manier was er steeds drinkwater voorradig.
Tegen de voorzijde van de behälter werd een muur gemetseld en
ook een watertappunt ingericht met een koperen waterkraan.

In 1902 was deze eigen watervoorziening gebruiksklaar
en kreeg de naam: "Onderling Waterleidingbedrijf Schweiberg".
Dit was het eerste particuliere waterbedrijf van Zuid-Limburg.

 

 

Alleen de aangesloten leden mochten volgens opgestelde huisregels van deze watervoorziening gebruik maken.
Tot 1950 was de behälter in gebruik maar raakte daarna snel in verval.

De waterleiding en de daarbij behorende behälter nabij A gen Ling (Schweibergerweg 33) zijn niet meer aanwezig.

Toen in de jaren vijftig van de vorige eeuw het watergebruik toenam werden de woningen in Schweiberg
aangesloten op het nieuwe waterleidingnet van de Waterleiding Maatschappij Limburg

In 2014 werd het watertappunt en de behälter tegenover het pand Schweibergerweg 64
door de buurtvereniging Schweiberg, de fietsclub De Bloeiende Berg, de Heemkundevereniging Mechelen
en de gemeente Gulpen-Wittem weer in ere hersteld.
Zelfs de originele waterkraan bleek nog in het bezit te zijn van een oud-inwoner.
Deze koperen waterkraan wordt alleen bij speciale gelegenheden en hoogtijdagen op het tappunt geplaatst.

Uiteraard is thans geen sprake meer van drinkwater.

 

 

info:  Sjef Rompen, Schweiberg

 

Bekijk het filmpje over de Schweibergse behälter